KẾT CỎ NGẬM VÀNH, CHUYỆN ĐỀN ƠN TRẢ NGHĨA, Đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du, hẳn là nhiều người sẽ thắc

KẾT CỎ NGẬM VÀNH
CHUYỆN ĐỀN ƠN TRẢ NGHĨA
Đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du, hẳn là nhiều người sẽ thắc mắc chưa hiểu hết nghĩa của câu thành ngữ “kết cỏ ngậm vành” trong đoạn thơ:
Rằng tôi bèo bọt chút thân
Lạc đàn mang lấy nợ nần yến anh
Dám nhờ cốt nhục tử sinh
Còn nhiều kết cỏ ngậm vành về sau
Đây là lời nói của Nàng Kiều nói với Sở Khanh khi bị Mã Giám Sinh mua đưa về lầu Ngưng Bích “khóa xuân”. Lúc ấy, Thúy Kiều nghĩ Sở Khanh là người tốt, muốn chàng ta giúp đỡ (cứu nàng ra khỏi lầu xanh) và hứa sau này sẽ báo đáp tử tế (Thực tế con người Sở Khanh thế nào thì chúng ta đã rõ).
Câu thành ngữ này bắt nguồn từ hai sự tích, bắt nguồn từ tổ hợp từ Hán Việt: “kết thảo hàm hoàn”, có nghĩa là “kết cỏ ngậm vành”.
Về từ “kết thảo (kết cỏ)”, theo Tả truyện, Ngụy Thù có con trai là Ngụy Thoả, lúc hấp hối có dặn con rằng, khi mình chết nhớ chôn theo người vợ lẽ tên là Tố Cơ. Nhưng khi cha chết, Ngụy Thoả không làm theo lời dặn vì chàng cho rằng cha mình nói câu này trong cơn mê loạn. Chàng đem gả Tố Cơ cho một danh sĩ. Sau đó, trong một lần ra trận, đánh nhau với Đỗ Hồi, Ngụy Thoả bị vây chặt và Đỗ Hồi phi ngựa xông tới định bắt sống. Bỗng nhiên, Đỗ Hồi bị vướng cỏ ngã quay. Thế là Ngụy Thoả thắng trận. Sau có một ông già hiện về, nói ông chính là cha của Tố Cơ. Nhờ ơn Ngụy Thoả mà con ông được cứu sống. Ông đã làm phép kết cỏ lại làm vướng chân ngựa Đỗ Hồi, làm Đỗ Hồi ngã ngựa.
Còn “hàm hoàn” có nghĩa là “ngậm vành”, lại bắt nguồn từ câu chuyện khác. Số là, cậu bé Dương Thục đời nhà Hán có lần dạo chơi trên núi, có bắt được một con chim bị thương. Cậu bèn đem chim về nhà nuôi, chăm sóc cẩn thận, khi chim lành lặn mới đem thả về rừng. Ít lâu sau, trong một đêm trăng sáng, Dương Thục nằm mơ thấy một con chim bay về báo ơn, tự xưng là sứ giả của Tây Vương Mẫu, mỏ ngậm một chiếc vòng bạc biếu Dương Thục. Nhờ chiếc vòng ấy mà con cháu Dương Thục làm ăn khấm khá sau này.
Hai câu chuyện trên đã làm nên ngữ nghĩa của thành ngữ “kết cỏ ngậm vành”, chỉ sự báo đáp công ơn của người đã làm ơn cứu giúp người khác:
Đền ơn đáp nghĩa cho đời
Người xưa nhắn gửi cho người hôm nay…
17/07/2017
Facebook: https://www.facebook.com/tinh.phamvan.712
KẾT CỎ NGẬM VÀNH, CHUYỆN ĐỀN ƠN TRẢ NGHĨA, Đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du, hẳn là nhiều người sẽ thắc
17 bình luận:
Xuân Nam Dương
14-06-2017, 14:33:51
bài viết có ích
Tuấn Hiền
14-06-2017, 12:10:45
Có sách phiên âm hơi khác: Ngụy Khỏa (Từ điển Truyện Kiều, Đào Duy Anh, đã dẫn, trang 193, NXB KHXH 1974). Từ điển Văn học Quốc Âm ( Nguyễn Thạch Giang, đã dẫn, NXB VHTT, trang 656). Có mấy chỗ hơi khác: khi đánh quân Tần, Khoả thấy một ông già kết cỏ lại với nhau, ngựa Đổ Hồi vi thế mà ngã! (Đã dẫn, trang 656). Còn tích "ngậm vành" cũng sách trên, giải thích hơi khác. Dương Bảo bắt được chim sẻ vàng bị thương, anh ta đem về nuôi hơn trăm ngày sau đó thả đi. Đêm hôm ây, có đứa bé bận áo vàng đến bảo: " tôi là sứ giả của Tây Vương Mẫu, ông là người nhân ái đã cứu sống tôi,, thực cảm cái ơn đó, nên xin đem bốn vòng ngọc đến tạ..." ( đã dẫn, trang 894).
Hanh Dinh
14-06-2017, 10:51:43
Chuyện nào cũng thú vị cả. Cảm ơn thầy.
Thanh Tran
14-06-2017, 07:58:29
Đền ơn đáp nghỉa " ở " đới . Đời xưa nhắn gửi cho ngưới thới nay . tránh 2 chữ " cho " trong cùng 2 câu ! sorry nhà Thơ .
Thanh Tran
14-06-2017, 07:58:19
Hay lắm ! thâm sâu lắm ! Ngôn ngữ của cụ NGUYỄN DU lấp lánh " CHÂU & NGỌC " quả là không sai chút nào . Chân thành cảm ơn nhà nghiên cứu !
Tat Thang Nguyen
14-06-2017, 07:24:36
Lê Lanh rất giỏi Truyện Kiều. Tình yêu,tình báo là điều xưa nay?
Tình Phạm Văn
14-06-2017, 07:22:25
Cám ơn Kim Oanh Nguyen. A sẽ cố gắng vì mọi người, trong đó có e.
Kim Oanh Nguyen
14-06-2017, 07:21:33
Em nghĩ rằng còn nhiều câu, nhiều đoạn, nhiều tích trong Truyện Kiều mà nhiều người chưa được biết. Anh có thêm bài viết giá trị như thế nhé anh! Nhiều người muốn cảm ơn anh đó anh...!
Tình Phạm Văn
Tình Phạm Văn
14-06-2017, 07:22:25
Cám ơn Kim Oanh Nguyen. A sẽ cố gắng vì mọi người, trong đó có e.
Ta Van Thong
14-06-2017, 06:04:15
Gởi Anh Tình Phạm Văn: Rằng em bèo bọt chút thân Lạc đàn mang lấy nợ nần với anh Dám nhờ cốt nhục tử sinh Còn nhiều kết cỏ ngậm vành về sau Bây chừ xin kết với nhau Lá trầu đỡ úa, buồng cau đỡ già Chút này tình cảm đôi ta Thoáng qua âu yếm vẫn là yến oanh... (Em - "Tá Cơ")
Nguyen Van Thanh
14-06-2017, 00:30:11
Điển tích thầy giải quá hay " ngậm vành kết cỏ " có ngày đền ơn Cảo thơm như mãi vẫn còn Ngàn vàng ai tính thiệt hơn với thầy ? ...

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *

Tin mới nhất