NHUẬN BÚT LÀ GÌ NHỈ?, [Đăng bài này, nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21-6], “Con cứ làm tốt bài

NHUẬN BÚT LÀ GÌ NHỈ?
[Đăng bài này, nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21-6]
“Con cứ làm tốt bài thi này đi. Mai bố lĩnh nhuận bút ở báo Sành Điệu, bố sẽ thưởng cho con một chầu kem Merino "mệt nghỉ" nhé!” - ông bố nọ âu yếm nói với con như vậy. Bỗng cô con gái ngước nhìn bố, hỏi: “Bố ơi, nhuận bút có phải là tiền không? Tại sao mà người ta lại nói như vậy ạ?”
Trước hết, phải nói đây là từ Hán Việt, Từ điển tiếng Việt (2015) giải nghĩa từ nhuận bút là “tiền trả cho tác giả có công trình văn hoá, nghệ thuật, khoa học được xuất bản hoặc được sử dụng”.
Như vậy, nhuận bút được coi là khoản tiền thù lao, trả công lao động cho ai đó có tác phẩm được đăng trên những xuất bản phẩm (như sách vở, báo chí...).
Nếu giải nghĩa từng từ thì, nhuận có nghĩa "làm cho ướt", bút là "bút viết, cây viết", nghĩa toàn thể tổ hợp là "làm cho bút đỡ khô". Các bạn nghe thế chắc thấy lạ phải không? Bởi việc chuyện làm cho bút đỡ khô chẳng ăn nhập gì tới chuyện tiền nong ở đây cả. Xuất xứ của từ này gắn liền với một giai thoại rất thú vị. Theo nhà nghiên cứu Thế Anh, từ này xuất hiện sớm nhất trong Tùng thư (một loại sách cổ ở Trung Quốc). Câu chuyện như sau: Có một lần, Tuỳ Văn Đế sai Lý Đức Lâm khởi thảo chiếu thư (tờ chiếu của vua) để phát cho thần dân. Lúc đó, Cao Dĩnh đứng bên cạnh liền nói đùa: "Bút khô rồi!". Ngay lúc đó, một triều thần khác là Trịnh Dịch cũng đùa theo: "Không được một đồng sao ướt được bút chứ!" (Hàm ý phải có tiền mua mực, bút mới ướt). Từ đó, người ta gọi thù lao (bằng tiền hay hiện vật) khi viết văn là nhuận bút. Theo sách Hồng Mai, nhuận bút văn chương từ đời Tấn (265-420 SCN) mới có, đến đời Đường (618-907 SCN) thì bắt đầu thịnh hành.
Ở Việt Nam ngày xưa, nhất là thời chế độ phong kiến, không có chế độ nhuận bút trả cho các tác giả (vì theo quan niệm Nho giáo, "bán" chữ Thánh hiền là có tội, là điều tối kị). Sau này, dưới thời Pháp thuộc, ngành xuất bản và báo chí phát triển theo xu hướng phương Tây, thì tác phẩm của người viết mới trả nhuận bút (tuỳ theo bản báo). Hiện nay, chế độ nhuận bút của nước ta (cũng như bản quyền tác giả) được quy định theo Luật Xuất bản, người viết được nhận một khoản tiền nhuận bút theo phần trăm, căn cứ vào doanh thu của cơ quan xuất bản. Nhuận theo cách dùng hiện nay có nghĩa là “bồi bổ”, như trong từ nhuận bút; nghĩa là “trau chuốt”, như trong từ nhuận sắc (sắc: màu, vẻ; nhuận sắc: sửa chữa, trau chuốt tác phẩm cho thêm hay), nghĩa là “dễ dàng”, như trong từ nhuận tràng (có tác dụng làm cho phân thải ra dễ dàng, không bị táo bón).
Ngoài nhuận bút trả cho người sáng tác các công trình văn hóa, nghệ thuật, khoa học (như thơ ca, truyện ngắn, tiểu thuyết, các thể kí, sáng tác âm nhạc...) người ta còn trả thù lao cho những tác giả không phải hành nghề bằng việc viết, như nhuận ảnh trả cho người chụp ảnh hay vẽ tranh (được sử dụng in vào ấn phẩm).
Đầu tiên giúp bút không khô
Giờ thành tiền mặt nhà thơ mang về...
17/07/2017
Facebook: https://www.facebook.com/tinh.phamvan.712
NHUẬN BÚT LÀ GÌ NHỈ?, [Đăng bài này, nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21-6], “Con cứ làm tốt bài
19 bình luận:
Chim Trang David
21-06-2017, 08:53:59
Em chúc mừng anh nhân ngày 21/6 ạ.
Tình Phạm Văn
Tình Phạm Văn
21-06-2017, 08:54:20
Cám ơn Chim Trang David nhé.
Mỹ Hà
21-06-2017, 09:03:58
Cho em share bài viết của thầy nhé
Nguyễn Văn Luận
21-06-2017, 09:23:18
Nghĩ cũng hay, “làm ướt” là một khoản thu, còn “bôi trơn” lại là … khoản chi. Nhưng suy cho cùng, đây là một khoản đầu tư cho lãi khủng!
Cecilia Trang
21-06-2017, 09:29:36
Chúc mừng anh nhân ngày Nhà báo, mong anh có nhiều bài viết hay, sắc và giá trị về các vấn đề trong cuộc sống
Phuong Do
21-06-2017, 09:38:13
E chúc mừng Thầy nhân ngày 21/6, em đọc được bao nhiêu là văn, thơ đầy tài năng & tâm huyết của Thầy. Chúc Thầy luôn phát huy !
Lanh Lê
21-06-2017, 09:50:04
Hiện nay có tình trạng nhuận bút được trả bằng báo hoặc bằng sách. Mới đây thôi, khoảng tháng ba vừa rồi, tôi về quê, tới thăm một ông bạn là nông dân một cục. Ông khoe: Mình gửi một chùm thơ tới nhà XBDT. Họ in trong tập Chân dung các nhà thơ không chuyên hiện đại VN. Nhuận bút không trả mình cũng chẳng đòi hỏi chỉ cần họ biếu một cuốn sách, làm kỷ niệm và để khoe với bạn bè. Thế mà cũng không...
NhuQuynh NhuQuynh
21-06-2017, 09:44:22
Nhân ngày nhà báo em xin kính chúc thầy luôn có những bài viết hay và có nhiều nhuận bút ạ! Cho phép em được chia sẻ bài viết của thầy ạ!
Lê Thu Cúc
21-06-2017, 10:09:00
Cảm ơn thầy đã chia sẻ kiến thức hay. Chúc thầy nhiều sức khỏe ạ.
Nguyễn Chung
21-06-2017, 10:10:18
Bài viết của Thầy rất hay vào đúng ngày kỷ niệm chúc Thầy mạnh khỏe thêm nhiều bài hay nữa ạ.
Tran Quoc Hung
21-06-2017, 10:16:39
Chúc bút của anh luôn ướt !
Đỗ Giang Phong
21-06-2017, 10:20:47
Nhuận tràng là làm cho ruột không khô.
Bach Ly Nguyen
21-06-2017, 10:23:51
Anh đã sống bằng nhuận bút. Một cây bút tài hoa.
Thành Đức Hồng Hà
21-06-2017, 10:36:01
Chúc mừng anh nhân ngày Báo chí Việt Nam!
Nguyễn Thị Hồng Mai
21-06-2017, 10:45:49
Chúc cây viết anh luôn khỏe, vui, hạnh phúc và thu nhuận bút thật bền lâu nhé.
Trong Pham Van
21-06-2017, 10:46:25
Hay. Lại còn "nhuận miệng" nữa đấy
Ngô Huệ
21-06-2017, 10:54:55
Chúc mừng thầy nhân ngày Báo chí VN. E rất thích đọc các bài của thầy, rất có ý nghĩa với e!
Đỗ Giang Phong
21-06-2017, 11:07:13
Rồi còn có nhuận ảnh hoặc nhuận bút ảnh nữa.
Mõ Làng Phây
21-06-2017, 11:16:22
Mỗi ngày nhuận bút một tờ Quanh năm suốt tháng cứ vô đều đều ! Thầy hỉ ?!
Danielle Quyen
21-06-2017, 11:33:06
Cháu chúc bác ngày nhà báo việt nam luoin vui và mạnh khoẻ ạ
Tình Phạm Văn
Tình Phạm Văn
21-06-2017, 11:39:08
Cám ơn Danielle Quyen nhé.

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *